Yapay zekâ işimizi hızlandırırken düşünmeye ayırdığımız zaman ne oluyor?
Yapay zekâyla çalışmaya nereden başlamalı?
Bir fikri yazıya dönüştürmek her zaman ilk cümleyi bulmakla başlamıyor. Bazen önce hangi soruyu sorduğumuzu anlamamız gerekiyor. Yapay zekâ birkaç saniye içinde akıcı bir taslak oluşturabiliyor; fakat o taslağın hangi varsayımlara dayandığını fark etmek daha fazla dikkat istiyor.
Akıcı bir cevap, doğrulanmış bir cevap değildir. Bu ayrım özellikle araştırma, yazma ve karar verme süreçlerinde önem taşıyor. Bir metnin kolay okunması, içindeki bütün düşüncelerin sağlam olduğu anlamına gelmiyor.
Bu yazıda küçük bir çalışma deneyi tasarlıyoruz. Amacımız, yapay zekâdan yardım alırken kendi düşüncelerimizi ne zaman ve nasıl devreye sokabileceğimizi görmek.
Önce kendi sorumuzu yazmak
Bir araç açmadan önce birkaç dakika ayırıp şu soruları cevaplayabiliriz:
Bu yazıyla hangi soruya cevap arıyorum?
Konu hakkında neleri biliyorum?
Hangi varsayımlarım yanlış olabilir?
Okurun aklında hangi düşüncenin kalmasını istiyorum?
Bu hazırlık, ilk öneriyi değerlendirebilmek için bize bir başlangıç noktası verir. Yapay zekâ bir taslak sunduğunda onu kendi notlarımızla karşılaştırabiliriz.
Bu deneyin çalışma ilkesi: Cevabı hızlandırmadan önce soruyu netleştir.
Deneyin sınırları
Burada anlatılan yöntem bir araştırma sonucu değildir. Aşağıdaki süreler de ölçülmüş performans verisi değil, denemeyi düzenlemek için hazırlanmış örnek bir plandır.
Aşama | Araçsız çalışma | Yapay zekâ desteği |
|---|---|---|
Hazırlık | 10 dakika kişisel not | Notlara yönelik karşı sorular |
İlk taslak | Ana fikri ve örnekleri yazma | Yapı ve anlatım önerileri |
Tablodaki amaç bir kazanan belirlemek değil. Hangi aşamada ne tür yardım istediğimizi görünür hâle getirmek.
Uygulanabilir bir çalışma akışı
Deneyi aynı konu üzerinde şu sırayla uygulayabiliriz:
Konuyu tek cümleyle tanımla.
Kendi görüşünü kısa bir paragrafla yaz.
Yapay zekâdan bu görüşe üç itiraz üretmesini iste.
İtirazlardaki doğrulanabilir iddiaları kaynaklardan kontrol et.
Metni kendi kararlarınla yeniden düzenle.
Örneğin isteğin başına amaç, bağlam ve sınırlar eklemek, beklediğimiz yardımı daha açık anlatmamızı sağlayabilir.
Aşağıdaki küçük kod parçası da aynı çalışma sırasını temsil ediyor:
konu = "Yapay zekâyla yazmak"
kendi_notlarini_yaz(konu)
itirazlari_iste(konu)
iddialari_dogrula()
metni_yeniden_duzenle()
Bu bir uygulama kodu değil; süreci hatırlamak için hazırlanmış kısa bir şema.
Ara vermek de sürecin parçası
Taslağı bitirir bitirmez yayımlamak yerine kısa bir ara verebiliriz. Yeniden okurken özellikle şu cümlelere bakmak yararlı olabilir: Fazla kesin konuştuğumuz yerler, kaynağını açıklayamadığımız iddialar ve yalnızca kulağa hoş geldiği için tuttuğumuz ifadeler.
Son karar ve doğrulama sorumluluğu bizde kalır.
Biraz da arka plana bakalım
Yapay zekâ araçlarını kullanırken onların arkasındaki temel kavramlara zaman ayırmak da mümkün. Ek bir izleme önerisi olarak But what is a neural network? videosunu bu yazıya ekleyebilirsin.
Deney bittikten sonra
Son metni değerlendirirken yalnızca ne kadar sürede yazıldığına bakmayalım. Hangi düşünceleri açıklayabildiğimizi, nerelerde fikrimizi değiştirdiğimizi ve hangi soruların açık kaldığını da not edelim.
Belki en yararlı çıktı, bitmiş yazının yanında duran kısa bir not olur: “Bu konuda başlangıçta böyle düşünüyordum; şimdi ise şu noktadan emin değilim.”
Bu yazı, Aether Letter’ın içerik ve görünüm özelliklerini denemek için hazırlanmıştır. Örnek plan, uygulanmış bir araştırmanın sonuçlarını temsil etmez.